Nhà xuất bản Tự Do hân hạnh được chia sẻ cùng quý độc giả phần mạn đàm của nhà văn Vũ Thư Hiên cùng bạn đọc, thân hữu trong buổi gặp gỡ giới thiệu sách và nói chuyện đầu năm, thứ bảy 8/2/2020 tại Paris.

Cùng nghe ông trả lời những câu hỏi của khách mời về Hồ Chí Minh, về cải cách ruộng đất, về sự khác biệt giữa những người “cầm quyền” cộng sản, trí thức, người cầm bút ở thời của ông và hiện tại, về đường lối “mềm dẻo” của chính quyền Việt Nam trước hành động bành trướng của Trung Quốc và các câu chuyện bên lề thú vị.

Thân mời quý độc giả!


BÁO CÁO CỦA ÂN XÁ QUỐC TẾ NĂM 2019

Nhà xuất bản Tự Do xin được giới thiệu với độc giả phần biên dịch trích trong “Báo cáo đánh giá nhân quyền trên 25 nước trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương” của tổ chức Ân Xá Quốc Tế được công bố ngày 29/01/2020. Trong những trang báo cáo về Việt Nam, tổ chức Ân Xá Quốc Tế đã cho thấy tình hình nhân quyền tệ hại thể hiện qua sự gia tăng đàn áp và bắt bớ, cũng như việc áp đặt, bịt miệng trên mạng xã hội bằng luật an ninh mạng và các dự thảo.

Trong bối cảnh mong muốn hội nhập kinh tế thế giới, Việt Nam luôn nỗ lực thúc đẩy để đạt được những hiệp định, thoả thuận thương mại nhằm tận dụng cơ hội để phát triển đất nước. Và việc thực thi tôn trọng nhân quyền luôn luôn là điều kiện quan trọng trong những thoả thuận hợp tác như vậy. Mặc dù chính phủ Việt Nam luôn tuyên truyền theo chiều hướng có lợi cho họ, nhưng những hành động thực tế và các bằng chứng có được thông qua các hoạt động thu thập thông tin và điều tra độc lập đều chống lại họ. Việt Nam luôn nằm trong danh sách những quốc gia không đảm bảo nhân quyền và điều đáng lo ngại hơn là tình trạng này lại càng tệ hại hơn theo thời gian.

Những sự kiện trong năm 2019 theo như báo cáo này thật đáng để chúng ta lo ngại cho một tương lai u ám và đầy bạo lực đối với sự phản kháng chính đáng của người dân.

********

BÁO CÁO CỦA ÂN XÁ QUỐC TẾ NĂM 2019 (phần báo cáo về Việt Nam)

Quốc gia: Cộng hoà Xã hội Chủ Nghĩa Việt Nam
Chủ tịch nước: Nguyễn Phú Trọng
Thủ tướng: Nguyễn Xuân Phúc

Năm 2019 là một năm chứng kiến sự gia tăng về số lượng tù nhân lương tâm ở Việt Nam. Chính quyền Việt Nam vẫn tiếp tục gia tăng đàn áp đối với các quyền tự do biểu đạt, lập hội và tụ tập. Luật an ninh mạng được thông qua vào tháng 1 nhằm ngăn cấm quyền con người trên mạng xã hội. Chính quyền luôn răn đe, ngăn cản và hạn chế sự phản kháng của các nhà hoạt động và bảo vệ nhân quyền cả trên mạng và ngoài đời thực.
Chính phủ quy chụp cho các nhà hoạt động và bảo vệ nhân quyền một loạt tội hình sự. Tình trạng giam giữ kéo dài chờ xét xử rất phổ biến. Tù nhân lương tâm không được gặp luật sư, không được gặp người nhà và thiếu thốn chăm sóc cần thiết về y tế. Một vài trường hợp còn bị tra tấn.

BỐI CẢNH
Việt Nam và Khối liên hiệp Châu Âu đã ký kết hiệp định thoả thuận về tự do thương mại vào tháng 7 với hy vọng sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Hiệp định này đòi hỏi Chính phủ Việt Nam phải cho thành lập các công đoàn độc lập và cải thiện khung pháp lý về quyền của người lao động. Hiệp định này cũng đòi hỏi Chính phủ Việt Nam phê chuẩn một loạt những quy ước của Liên đoàn lao động Quốc tế (ILO).

DẬP TẮT QUYỀN TỰ DO NGÔN LUẬN
Chính quyền Việt Nam đã bắt giữ và/hoặc truy tố ít nhất là 23 người liên quan đến quyền tự do ngôn luận. Đa số họ là những người thể hiện quan điểm về những vấn đề như tham nhũng, môi trường, chính trị, nhân quyền trên mạng xã hội Facebook. Những người đã bị kết tội nhận mức án lên tới 11 năm tù.
Chính phủ Việt Nam cũng mở chiến dịch nhằm triệt phá Nhà xuất bản Tự Do, một nhà xuất bản độc lập xuất bản những cuốn sách về dân chủ và chính trị. Họ cũng hăm doạ cả những người ủng hộ của Nhà xuất bản. Lực lượng công an đã thẩm vấn ít nhất 100 người trên khắp cả nước và khám nhà hàng chục người để lục soát và lấy đi những quyển sách do Nhà xuất bản Tự Do in ấn và phát hành. Đáng lo ngại nhất là vào tháng 10, công an Thành phố Hồ Chí Minh đã bắt giam và tra tấn một người giao sách giúp Nhà xuất bản.

TÙ NHÂN LƯƠNG TÂM
Đàn áp những cuộc tuần hành ôn hoà và theo sau đó là bắt bớ đã dẫn đến gia tăng đáng kể số lượng tù nhân lương tâm. Tính đến tháng 5, đã có 118 trường hợp tù nhân lương tâm bị giam giữ được biết đến. Mặc dù một vài tù nhân lương tâm đã được thả sau đó trong năm, nhưng lại có thêm nhiều người khác bị bắt giữ.

Theo thông tin từ gia đình và các nhóm nhân quyền tại địa phương, thì tù nhân lương tâm vẫn tiếp tục phải chịu đựng nhiều hình thức đối xử tồi tệ, như: bị biệt giam, bỏ đói, thiếu chăm sóc y tế và bị lạm dụng về thể chất và tinh thần. Nhiều giám thị trại giam khuyến khích tù hình doạ nạt hoặc hành hung tù nhân lương tâm. Thân nhân của 2 tù nhân lương tâm cho biết rằng người thân của họ bị doạ giết.

Một khi đã bị kết án và thi hành án, tù nhân lương tâm thường xuyên bị chuyển đi rất xa nhà, gây khó khăn cho gia đình trong việc thăm nuôi cũng như tiếp tế về vật chất và tinh thần.

TÌNH HÌNH LẬP PHÁP
Luật an ninh mạng có hiệu lực từ tháng 1 bất chấp những lo ngại cả trong nước lẫn quốc tế rằng nó sẽ giúp chính quyền hình sự hoá những biểu đạt trên mạng xã hội. Điều 8 của luật này ngăn cấm người dân “xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành quả cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc” và “cung cấp những thông tin sai, gây hoang mang dư luận và ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế xã hội”. Điều 16 cũng tương tự, định nghĩa rất rộng về hành động cấu thành nên hoạt động tuyên truyền chống nhà nước, bao gồm “xúc phạm người Việt Nam, cờ tổ quốc, biểu tượng quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo, người nổi tiếng hay anh hùng dân tộc”. Bằng những từ ngữ mơ hồ và rất chung chung, những điều luật này trao cho nhà chức trách quyền hạn quá lớn và tuỳ tiện để ngăn cấm cả những hoạt động được cho là hợp pháp.

Dự thảo nghị định hướng dẫn thực thi luật an ninh mạng sẽ còn hạn chế quyền con người trên mạng nhiều hơn nữa và có ảnh hưởng đáng sợ đến việc biểu đạt ôn hoà. Khoản 5 Điều 58 trong dự thảo nghị định sẽ buộc tất cả các nhà cung cấp dịch vụ internet hoạt động tại Việt Nam lưu trữ thông tin cá nhân người dùng và cung cấp cho cơ quan an ninh mạng khi được yêu cầu. Các công ty sẽ bị xử phạt đáng kể nếu không thực hiện lệnh. Nhưng các điều khoản của dự thảo nghị định lại không cho biết các cấp thẩm quyền sẽ sử dụng dữ liệu đó như thế nào.

NHỮNG CÁI CHẾT TRONG ĐỒN
Theo Đài Á Châu Tự Do, ít nhất 11 người đã chết khi đang bị giam giữ. Nhà cầm quyền liên tiếp ngăn cản điều tra độc lập về những cái chết như vậy. Điều này càng làm dư luận không tin vào lời giải thích của chính quyền về nguyên nhân gây chết.

Một trường hợp nổi bật là Lê Thanh Hiền, phóng viên tự do ở tỉnh Hậu Giang. Bị bắt và giam giữ trái luật từ tháng 9 tại đồn công an huyện Vị Thuỷ, anh chết trong phòng giam một ngày sau đó. Công an nói Hiền đã treo cổ tự tử, nhưng không hề có bất kỳ một cuộc điều tra nào về cái chết của anh.

BẮT CÓC
Trương Duy Nhất, một nhà báo viết về chính trị nổi tiếng, đã bị mất tích ở Bangkok, Thái Lan khi đang nỗ lực xin tỵ nạn tại đây vào tháng 1. Bằng chứng để lại, cùng các nhân chứng, cho thấy rằng việc này có liên quan đến lực lượng an ninh Việt Nam. Năm tháng sau khi Nhất mất tích, nhà cầm quyền Việt Nam thừa nhận họ đang giam giữ Nhất với các cáo buộc về tội tham nhũng.

Trước đó, vào đầu năm 2019, có ba nhà hoạt động Thái Lan đã bị mất tích khi đang lẩn trốn tại Việt Nam. Theo nguồn tin của tổ chức Ân xá Quốc tế, 3 nhà hoạt động này đã bị công an Việt Nam bắt giữ vào tháng 1.

ÁN TỬ HÌNH
Chính phủ vẫn giữ bí mật thông tin liên quan đến án xử tử hình. Vào tháng 12 năm 2018, trong phiên điều trần định kỳ trước Hội đồng nhân quyền Liên hiệp quốc, đại diện của Việt Nam đã nói rằng việc sử dụng hình phạt tử hình là bí mật quốc gia.

BẮT BỚ VÀ GIAM GIỮ TUỲ TIỆN
Một số nhà hoạt động đã bị lực lượng an ninh bắt giữ vô cớ. Cao Vĩnh Thịnh, thành viên của nhóm Green Trees, một tổ chức bảo vệ môi trường, đã bị lực lượng an ninh Hà Nội giam giữ vô cớ đến hai lần vào tháng 3 và tháng 6. Một thành viên khác của nhóm, Đặng Vũ Lượng, cũng đã bị giam giữ mà không hề có lệnh bắt hay bất kỳ một văn bản pháp lý nào vào tháng 8. Sau nhiều giờ thẩm vấn, họ mới được trả tự do.

Vào ngày 25 tháng 10, nhà làm phim Thịnh Nguyễn bị lực lượng an ninh thường phục bắt giữ một cách vô cớ và đầy bạo lực. Những người thực hiện hành vi bắt giữ người không đưa ra được văn bản pháp lý nào theo đúng pháp luật và khi Thịnh Nguyễn phản ứng lại, một người trong số đó đã nói bắt là “vì an ninh quốc gia”. Sau khi khám xét nơi ở của nhà làm phim này, lực lượng an ninh đã đưa Thịnh Nguyễn về đồn thẩm vấn. Cuối cùng, họ cũng trả tự do cho anh.

BẠO HÀNH PHỤ NỮ VÀ TRẺ EM
Bạo hành phụ nữ và trẻ em, bao gồm cả về bạo hành thể chất và tấn công tình dục, vẫn đang là vấn nạn đáng lưu ý. Vấn đề là không phải chỉ những tội này đáng bị công luận lên án và phản đối, mà còn là sự dung túng cho kẻ phạm tội.

Vào tháng 3, một người đàn ông tấn công tình dục một cô gái trong thang máy ở Hà Nội. Toàn bộ quá trình đã bị camera trong thang máy ghi lại. Đoạn băng nhanh chóng được phát lên mạng và gây nên sự bất bình lớn trong cộng đồng mạng. Tuy nhiên, nhà chức trách chỉ phạt người đàn ông này 200.000 đồng (khoảng 9 USD), không bắt giữ mà cũng chẳng khởi tố anh ta, điều đó đã gây nên sự phẫn nộ trong cộng đồng.

Vào tháng 4, tại Thành phố Hồ Chí Minh, cựu phó viện kiểm sát thành phố Đà Nẵng bị ghi hình sàm sỡ một em bé gái 7 tuổi trong thang máy. Những người phản đối đã yêu cầu Quốc hội tăng nặng hình phạt cho tội phạm tấn công và xâm hại tình dục. Nhà cầm quyền xử phạt thủ phạm 18 tháng tù. Tuy nhiên, cho đến cuối năm 2019, án tù vẫn chưa được thi hành.

Bạo lực gia đình với phụ nữ rất phổ biến, và những trường hợp phụ nữ bị chồng đánh đập thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Tuy nhiên, có rất ít trường hợp kẻ phạm tội bị xử lý.


NHÀ XUẤT BẢN TỰ DO – MỘT NĂM NHÌN LẠI

Kỷ Hợi sắp qua, Canh Tý lại đến, Nhà xuất bản Tự Do xin mời bạn đọc cùng chúng tôi lướt qua những thành tựu, những buồn vui  mà chúng ta đã cùng nhau trải qua trong suốt một năm qua.

NXB Tự Do ra đời vào những ngày xuân đầu năm Kỷ Hợi, đến nay đã gần tròn một năm. Tuy là một NXB cực kỳ non trẻ, nhưng chúng tôi rất hạnh phúc vì được sự đón nhận rộng rãi và nhiệt tình của bạn đọc bốn phương. Bạn đọc đến với chúng tôi không chỉ để mua sách mà còn để trao gửi những tâm tình, những trăn trở về hiện tình đất nước, những khát vọng thay đổi tương lai. Những góp ý chân thành, những sự ủng hộ cùng với những lời nhắn gửi đầy yêu thương đã tiếp sức, gia tăng thêm sức mạnh giúp chúng tôi vượt qua được những chặng đường đầy cam go, thử thách.

Một năm qua, tuy thường xuyên trong tình trạng bị gài bẫy, bị tấn công, bị săn đuổi, nhưng NXB Tự Do vẫn duy trì được hoạt động và luôn cố gắng phục vụ bạn đọc một cách tốt nhất có thể. Chúng tôi đã thực hiện được những việc sau:

  • Xuất bản và tái bản được 12 đầu sách;
  • Phát hành được khoảng 25.000 bản sách in;
  • Thực hiện nhiều chương trình tặng sách và đã tặng được khoảng hơn 7.000 cuốn sách thông qua các chương trình tặng sách công khai và không công khai.
  • Ra mắt “Thư viện sách online” miễn phí cùng với một website riêng của NXB;
  • Ra mắt kênh “video sách” cùng với một kênh youtube, với sự chuyển thể các cuốn sách của NXB sang dạng video để dễ tiếp cận hơn với nhiều đối tượng độc giả.
  • Thường xuyên cập nhật thông tin về sách và các thông tin liên quan đến các phong trào dân chủ, các hoạt động bảo vệ nhân quyền trong nước và trên thế giới.

Bên cạnh việc xuất bản và phát hành sách, chúng tôi còn giữ tương tác thường xuyên với độc giả, cập nhật và đưa ra các chỉ dẫn kịp thời để giúp độc giả giảm thiểu rủi ro, bảo mật danh tính, cũng như cách ứng phó trong những tình huống xấu. Chúng tôi hiểu rằng, 2020 sẽ là một năm khó khăn hơn và rủi ro hơn cho cả chúng tôi và bạn đọc, vì những dấu hiệu gần đây cho thấy, nhà cầm quyền đang gia tăng đàn áp và bịt miệng những người bất đồng chính kiến. Lời khuyên của chúng tôi đến độc giả vẫn là: dùng facebook ảo để tương tác với NXB và đặt sách, dùng thông tin giả để đặt sách và mua/nhận sách.

Trong năm 2020, chúng tôi sẽ tiếp tục phát hành những đầu sách mới, cả bản online và bản in để phục vụ bạn đọc xung quanh các chủ đề về chính trị, về dân chủ, về phương pháp đấu tranh phi bạo lực; về kỹ năng và kỹ thuật truyền thông – báo chí… Trong tương lai gần, chúng tôi sẽ cho ra mắt bạn đọc “Báo cáo Đồng Tâm” bản song ngữ Anh – Việt; “Hong Kong – máu và tình yêu”; “Cách mạng xã hội”; “Học làm báo”…. Chúng tôi cũng sẽ tiếp tục có những chương trình bán sách và tặng sách trong năm 2020. Xin mời bạn đọc tiếp tục theo dõi trên fabnpage và website của NXB.

Nhân dịp năm mới, chào đón một mùa xuân mới, NXB Tự Do xin gửi đến tất cả độc giả của NXB, tất cả những người con mang dòng máu Việt trên khắp mọi miền quê lời chúc BÌNH AN, HẠNH PHÚC VÀ THÀNH ĐẠT.

Chúc một năm mới AN KHANG – THỊNH VƯỢNG.

Xin chúc nhà nhà TRÀN NGẬP YÊU THƯƠNG VÀ VẠN SỰ NHƯ Ý.

Xin chúc cho tất cả những người dân oan trên mọi miền đất nước thành công trên bước đường đi tìm công bằng và sự thật.

Xin chúc người dân Đồng Tâm bình an, tai qua, nạn khỏi và tìm được công lý cho mình.

Xin chúc tất cả các nhóm, các nhà hoạt động một năm mới hiệu quả và thành công.

CHÚC CHO QUÊ HƯƠNG VIỆT NAM SỚM THOÁT KHỎI ÁCH ĐỘC TÀI ĐẢNG TRỊ.

CHÚC CHO TRANG SỬ MỚI TỰ DO VÀ DÂN CHỦ MAU CHÓNG ĐƯỢC MỞ RA.


2019 – MỘT NĂM QUYỀN TỰ DO BIỂU ĐẠT BỊ BÓP NGHẸT

Quyền tự do biểu đạt là một quyền căn bản của con người, nhưng cũng là một quyền dễ bị xâm phạm, bị chà đạp trong chế độ độc tài. Trong năm 2019, chúng tôi nhận thấy có 6 vấn đề nổi bật liên quan đến tự do ngôn luận, tự do biểu đạt như sau:

  1. Quyền tự do ngôn luận không chỉ bảo đảm quyền được nói, được viết, mà còn phải bảo đảm cho các nhà báo được an toàn về thân thể và tính mạng khi thực hiện công việc của họ. Tuy nhiên, các nhà báo Việt Nam vẫn tiếp tục gặp nguy hiểm và bị tấn công khi tác nghiệp. Tính đến cuối năm nay, Việt Nam có tất cả 12 nhà báo đang bị cầm tù vì nghề nghiệp của họ.
  2. Năm 2019 là năm có nhiều facebooker bị bắt giữ và kết án chỉ vì livestream hoặc chia sẻ quan điểm trái chiều trên facebook. Thậm chí, có một tù nhân lương tâm đã bị chết tại trại giam. Việt Nam bị xếp vào nhóm nước không có tự do internet
  3. Xuất hiện một số nhà xuất bản độc lập không chịu sự kiểm duyệt của nhà nước, trong đó có chúng tôi (NXB Tự Do). Tuy đây không phải là những nhà xuất bản độc lập đầu tiên ở Việt Nam, nhưng lại là những nhà xuất bản tạo được hệ thống phân phối sách đến tận tay độc giả bất chấp việc bị đàn áp ngay từ trong trứng nước.
  4. Nhiều nhà hoạt động bị sách nhiễu, bị câu lưu, thẩm vấn chỉ vì làm phim và các hoạt động nghệ thuật.
  5. Cuộc chiến truyền thông giữa các phe nhóm lợi ích mượn tay báo chí ngày càng quyết liệt.
  6. Lãnh đạo tiếp tục… gây cười với nhiều phát ngôn “đỉnh cao khó đỡ”.

Mời các bạn cùng NXB Tự Do nhìn lại từng vấn đề nêu trên.

  1. NHÀ BÁO BỊ ĐÁNH, BỊ CẦM TÙ
  • Theo BBC hiện nay Việt Nam có 12 nhà báo đang bị cầm tù vì công việc của họ.
  • Trường hợp mới nhất là vụ bắt giữ nhà báo độc lập Phạm Chí Dũng. Ông Dũng sinh 66, là tiến sỹ kinh tế, là nhà văn, nhà báo độc lập, chủ tịch Hội nhà báo độc lập. Ông bị bắt ngày 21/11/2019 khi đang đi ngoài đường và bị dẫn về khám xét nhà.

Ông Dũng bị khởi tố với tội danh “”Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 – Bộ luật hình sự năm 2015.   

Một số vụ các nhà báo bị đánh khi đi tác nghiệp:

2. CÁC FACEBOOKER BỊ BẮT, BỊ KẾT ÁN CHỈ VÌ VIẾT BÀI, SHARE BÀI HOẶC LIVESTREAM TRÊN FACEBOOK

Theo website the88project.org, hiện nay Việt Nam đang cầm tù 276 tù nhân lương tâm. Đặc biệt phải kể đến trường hợp của tù nhân lương tâm, thầy giáo Đào Quang Thực đã chết ngày 10/12/2019 khi vẫn đang thụ án tù giam trong trại tù số 6 – Thanh Chương, Nghệ An. Sau khi ông Thực qua đời, phía trại giam không cho phép gia đình đem về quê an táng mà buộc phải an táng tại nghĩa trang của trại giam. Điều này là cực kỳ vô nhân đạo và trái với truyền thống của người Việt.

Riêng trong năm 2019, có rất nhiều facebooker bị bắt, bị kết án chỉ vì chia sẻ các bài viết hoặc livestream trên facebook. Cụ thể, chúng tôi thống kê được 22 trường hợp bị bắt, bị kết án về tội “Làm, tàng trữ, phát tán tài liệu chống nhà nước CHXHCN Việt Nam” theo Điều 117 (điều 88 cũ), và tội “Lợi dụng các quyền tự do, dân chủ, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo điều 52 và điều 331 (điều 268 cũ) Bộ luật Hình sự 2015.

  • Đầu tháng 03/2019, ông Nguyễn Văn Quang sinh 1987, bị toà án tỉnh Thanh Hoá kết án 6 năm tù. Ông Quang bị bắt ngày 12/06/2018.
  • Ngày 20/03/2019, ông Lê Minh Thể sinh năm 1963, bị một toà án ở Cần Thơ kết án 2 năm tù. Ông Thể bị bắt ngày 10/10/2018.
  • Ngày 10/05/2019, toà án tỉnh Đồng Nai đã kết án bà Vũ Thị Dung (sinh năm 1965) 6 năm tù, và bà Nguyễn Thị Ngọc Sương (sinh năm 1968) 5 năm tù. Đến ngày 23/09/2019 toà phúc thẩm tuyên 2 bà y án. Cả hai bà bị bắt ngày 13/10/2019.
  • Ngày 06/06/2019, kỹ sư Nguyễn Ngọc Ánh sinh năm 1980, bị một toà án tại Bến Tre kết án 6 năm tù, 5 năm quản chế. Ông Ánh bị bắt ngày 30/08/2018.
  • Ngày 23/08/2019, bà Dương Thị Lanh sinh năm 1982, bị một toà án tại Đăk Nông kết án 8 năm tù giam, 2 năm quản chế. Bà Lanh bị bắt ngày 28/01/2019.
  • Ngày 21/08/2019, ông Huỳnh Đắc Tuý – giám đốc công ty xây dựng Tuý Nguyệt, sinh năm 1976, bị một toà án ở Quảng Ngãi kết án 6 năm tù giam, 3 năm quản chế. Ông Tuý bị bắt ngày 22/01/2019.
  • Ngày 05/09/2019, ông Lê Văn Sinh, sinh 1965, bị toà án tỉnh Ninh Bình kết án 5 năm tù. Ông Sinh bị bắt ngày 15/02/2019.
  • Ngày 17/09/2019, ông Nguyễn Văn Công Em sinh 1971, bị một toà án tại Bến Tre kết án 5 năm tù giam và 5 năm quản chế. Ông Em bị bắt ngày 28/02/2019.
  • Ngày 18/09/2019, ông Trần Đình Sang sinh năm 1980, bị toà án thành phố Yên Bái kết án 2 tù. Ông Sang bị bắt ngày 09/04/2019.
  • Ngày 17/10/2019, bà Nguyễn Thị Huệ sinh năm 1968, bị một toà án ở Gia Lai kết án 2 năm 6 tháng tù. Bà bị bắt ngày 12/02/2019.
  • Ngày 29/10/2019, ông Nguyễn Văn Phước sinh năm 1979, bị một toà án tại An Giang tuyên án 5 năm tù. Ông Phước bị bắt ngày 10/12/2018.
  • Ngày 31/10/2019, kiến trúc sư Phạm Xuân Hào sinh năm 1965, thạc sỹ, giảng viên ĐH Cần Thơ, bị toà án Ninh Kiều –  Cần Thơ kết án 1 năm  tù.
  • Ngày 26/11/2019, ông Nguyễn Văn Điệp sinh năm 1968, song tịch Nga – Việt, bị một toà án ở Thanh Hoá kết án 9 năm tù, 5 năm quản chế. Ông Điệp bị bắt ngày 29/06/2019.
  • Cùng ngày 26/11/2019, ông Nguyễn Chí Vững sinh năm 1981, bị một toà án tại Bạc Liêu kết án 6 năm tù. Ông Vững bị bắt ngày 23/04/2019.
  • Ngày 27/11/2019, ông Trần Thanh Giang sinh năm 1971, một tín đố Phật giáo Hoà Hảo, bị toà án tỉnh An Giang kết án 8 năm tù. Ông Giang bị bắt ngày 23/04/2019.
  • Ngày 28/11/2019, một toà án ở tỉnh Đồng Nai kết án ông Huỳnh Minh Tâm (sinh 1978) 9 năm tù giam và bà Huỳnh Thị Tố Nga (sinh 1983) 5 năm tù giam. Ông Tâm bị bắt ngày 26/01/2019, bà Nga bị bắt ngày 28/01/2019.
  • Ngày 19/11/2019, anh Phan Công Hải sinh năm 1996, bị bắt ở Hà tĩnh,  bị công an Nghệ An khởi tố và tạm giam.

Các thống kê trên đây là chưa đầy đủ, vì có nhiều trường hợp chúng tôi không thể tìm thấy thông tin.

3. XUẤT HIỆN CÁC NHÀ XUẤT BẢN ĐỘC LẬP

  • Năm 2019 cũng là năm xuất hiện một số nhà xuất bản độc lập, không chịu sự kiểm duyệt của nhà nước như: Nhà xuất bản Tự Do, Nhà xuất bản Tên Lửa.

Tuy không phải là những nhà xuất bản độc lập đầu tiên tại Việt Nam, nhưng những nhà xuất bản này lại trở thành hiện tượng khi tổ chức được hệ thống phát hành độc lập và tạo được sự tương tác cao với độc giả trên cả nước.

Những hoạt động này đã khiến cho nhà cầm quyền Việt Nam tức giận và quyết tâm triệt phá đến cùngbằng cách: liên tục tìm cách gài bẫy và vây bắt các shipper – người vận chuyển sách; liên tục sách nhiễu, gây khó dễ cho độc giả bằng cách đe doạ, câu lưu, thẩm vấn, tịch thu sách, tịch thu điện thoại của độc giả… Họ cố tình tạo ra sự sợ hãi trên khắp cả nước để ngăn chặn việc phát hành sách của các nhà xuất bản độc lập này.

Việc sách nhiễu độc giả và tấn công vào Nhà xuất bản Tự Do của lực lượng an ninh đã làm cho các tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty international) và Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch) phải ra thông cáo gửi đến nhà cầm quyền Việt Nam. Thông cáo này yêu cầu Việt Nam chấm dứt ngay chiến dịch đàn áp độc giả của Nhà xuất bản Tự Do; cho phép Nhà xuất bản Tự Do và những người liên quan thực hiện quyền tự do ngôn luận.

Tuy nhiên, cho đến nay, việc sách nhiễu độc giả và săn đuổi shipper vẫn tiếp tục diễn ra.

4. CÁC NHÀ HOẠT ĐỘNG LIÊN TỤC BỊ SÁCH NHIỄU VÀ CÂU LƯU THẨM VẤN, CÁC TÀI KHOẢN FACEBOOK CHÍNH TRỊ VẪN LIÊN TỤC BỊ ĐÁNH SẬP.

  • Năm 2019 cũng là một năm mà các hoạt động nghệ thuật, biểu đạt liên tục bị quấy nhiễu như việc nhóm Green Trees bị cấm chiếu bộ phim “Đừng sợ”, một bộ phim nói về thảm hoạ Formosa do Green Trees thực hiện. Các thành viên Green Trees như Cao Vĩnh Thịnh, Đặng Vũ Lượng, Nguyễn Trường Thịnh… liên tục bị câu lưu, thẩm vấn để tra hỏi về bộ phim này.
  • Buổi biểu diễn của nghệ sỹ dương cầm Phó An My về đề tài môi trường đã bị an ninh Hà Nội làm khó. An ninh đã hành xử thô bạo, gây sức ép, buộc khán giả phải quay về. Họ vu cáo rằng, đêm diễn “TỈNH” đã “nhận tiền của các tổ chức nước ngoài” thông qua Green Trees, nên “đã liên tiếp sách nhiễu, khủng bố tinh thần của ekip sản xuất và nghệ sĩ trong suốt ba tuần trước đêm diễn”.

5. CUỘC CHIẾN TRUYỀN THÔNG CỦA CÁC TẬP ĐOÀN LỢI ÍCH

Trong năm 2019 này, chúng ta đã chứng kiến các cuộc chiến truyền thông của các tập đoàn lợi ích mượn tay báo chí như: vụ Asanzo, vụ Sungroup…

  • Trong cuộc chiến giữa báo Tuổi trẻ và tập đoàn Asanzo, ban đầu, báo Tuổi Trẻ thực hiện một loạt phóng sự“Điều tra lật tẩy Asanzo”. Loạt phóng sự này cho thấy Asanzo dùng linh kiện Trung Quốc để lắp ráp thành sản phẩm rồi dán mác hàng Việt Nam tung ra thị trường. Ngay sau đó thì Asanzo phản công bằng cách kiện báo Tuổi trẻ ra toà vì cho rằng Tuổi trẻ xuyên tạc sai sự thật. Cuộc chiến càng lúc càng gay cấn khi có một số nhà báo đứng ra bênh vực cho Asanzo mà báo giới gọi đó là “giải cứu truyền thông”. Công chúng cũng chia ra hai phe: phe ủng hộ Tuổi trẻ và phe ủng hộ Asanzo, chiến nhau tưng bừng cả trên không gian mạng và ngoài đời thực. Kết quả đến nay vẫn chưa rõ ai đúng ai sai. Cuộc chiến này có thể coi là cuộc khủng hoảng truyền thông đối với cả hai phía vì nó làm vỡ lở ra những liên minh ma quỷ phía đằng sau.
  • Cuộc chiến truyền thông thứ hai là giữa tờ “Phụ nữ online” và tập đoàn Sungroup, một tập đoàn lớn được che chắn từ địa phương đến Trung ương. Hai bài phóng sự điều tra của báo Phụ nữ nhằm vào hai dự án, Khu du lịch Bà NàVườn Quốc gia Tam Đảo, của Sungroup. Hai bài báo này tố cáo tập đoàn Sungroup tàn phá môi trường, phá rừng, san núi và cấu kết với những kẻ ma quỷ như Đại đức Thích Thanh Toàn, trụ trì chùa Nga Hoàng, Vĩnh phúc. Tuy hai bài báo này ngay lập tức đã gây xôn xao dư luận, nhưng khác với phản ứng của Asanzo, Sungroup chỉ im lặng đầy kẻ cả, mặc cho bao nhiêu đàm tiếu.

Báo “Phụ nữ online” trước đây cũng đã từng vuốt râu hùm khi dám chỉ trích tập đoàn Vingroup, một tập đoàn được xem là cấm địa của báo chí.

6. ĐIỂM QUA VÀI PHÁT NGÔN “KHÓ ĐỠ” CỦA LÃNH ĐẠO TRONG NĂM 2019

  • Ngày 22/01/2019, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng gây cười khi phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác năm 2018 của ngành nội chính: “không cho phép ai làm trái Cương lĩnh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng”.
  • Bộ trưởng Thông tin – Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng còn hài hước hơn khi phát biểu tại buổi gặp gỡ các doanh nghiệp CNTT phía Nam vào ngày 15/07/2019:
  • “Đã đến lúc chúng ta viết một mạng xã hội mới, nhân văn hơn, thực sự coi trọng khách hàng hơn và đưa người dân làm chủ thể tri thức. Đồng thời người dùng cũng phải được chia sẻ giá trị khi tham gia cuộc chơi đó”.
  • “Mình phải thay đổi triết học của Facebook thì mới có giá trị. Tức là mạng xã hội của tôi giá trị được chia sẻ với tất cả mọi người, Mạng xã hội của tôi luật chơi được anh em mình hoàn toàn quyết định. Mạng xã hội của tôi được may đo theo luật pháp địa phương. Ra một mạng xã hội như thế thì may ra mới có cửa thắng, thế nên may được một cái áo giống người khác chưa hẳn là giỏi. May một cái áo với một triết học khác thì đấy mới là cửa thành công”.
  • Ngày 08/11/2019, Bộ trưởng lại có phát biểu gây sốc hơn tại Quốc Hội: “Hiện nay rất nhiều người nghĩ gì, nói gì, mua gì, thậm chí yêu ai đều thông qua mạng xã hội. Nếu như tất cả các thông tin đó ở trên một mạng xã hội nước ngoài có nghĩa là não người Việt Nam chỉ tập trung vào một chỗ và không nằm ở Việt Nam. Điều này là rất nguy hiểm đến an ninh quốc gia”.
  • Ông Ngô Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, ngày 26/12/2019, rất thật thà khi phát biểu tại Hội nghị quân chính Bộ tư lệnh TP: “Lực lượng 47 phải không ngủ để đấu tranh trên mạng”.
  • Đa số các phát ngôn gây cười của giới lãnh đạo cộng sản đã bị xoá, bị sửa trên các trang báo mạng chính thống nên chúng tôi không còn tìm được link bài gốc. Tuy nhiên, những phát ngôn này vẫn được cộng đồng mạng lưu truyền.

Năm 2019, chính quyền Việt Nam đã thể hiện cho cả thế giới thấy rằng, họ là thể chế coi sách, coi livestream là kẻ thù. Và cũng không có gì là lạ bởi vì:

ĐỘC TÀI COI SÁCH VÀ MẠNG XÃ HỘI LÀ KẺ THÙ, ẤY LÀ SỰ THẬT TẤT YẾU.